Data dodania: 2013-12-11
Aleksandra Swoboda z Chełmu Śląskiego, uczennica III klasy Gimnazjum im. Karola Miarki, została Młodzieżową Ślązaczką Roku 2013. Finał tegorocznej edycji konkursu „Po naszymu, czyli po śląsku” odbył się 24 listopada w Domu Muzyki i Tańca w Zabrzu.
Ola zadziwiła i wzruszyła jurorów wystąpieniem o swoich dziadkach: babci Cecylii i dziadku Henryku. Do konkursu gwary namówili ją domownicy i nauczyciele. Ola nie wstydzi się swoich śląskich korzeni i śląskiej godki. Już wcześniej uczestniczyła w innych konkursach gwary. ■DS
Tekst, który Ola Swoboda wygłosiła podczas finału konkursu:
MOJI BABKA Z DZIADKIYM
Witom Wos piyknie. Łokropnie sie ciesza, że moga sie ze Wami spotkać. Chca Wom łopedzieć ło mojiyj familiji, a tak naprowda to ło mojiych dziadkach, kierym fest pszaja i mom ich we zocy.
Wy – se ale ja! niy myście, co moja babka to siedzom wele pieca i sztrykujom abo heklujom gardiny, łoj niy… Łoni chodzom we galotach i łobuwajom szykowne szczewiki i to na wysokiych krómflekach! A wosy to majom zowdy welowane , że ho, ho! Niyjedna młodka może Jim pozowiscić ! Frizyjeruje jom moja mama, co mo do tego grajfka. Mie tyż dziś zaplytła warkocz, cobych ale! gryfnie wyglondała. A jo sie lubia wyszykować. Ale przeca mom godać ło babce! Toż zgodnijcie, co łona mo. Niy zgodniecie!J To jo wom powiym: łona mo etla! Niy wiycie co to je? Ło Ludkowie, Ludkowie, nó tóż jo wom to wyzdradza! To je taki wielgi motor!
Stoi wele dziadkowego koła i starego byfyja, co we nim chopy klamory czimiom. Babka na tyj etli wszyndy rajzujom a jo razym ś niom. A jak sie przi tym paradzom.!?
Mom tu sam cośik, ciymne babcyne bryle, we ftorych Łoni jeżdżom. Pytałach sie kiejś Jiych – Babko wszyscy jeżdżom w goglach to czymu wy mocie łokulory? – Dziołszko - łodpedziała - tajymnica żodno jo jes babka modno!
- Łona zowdy muszom być inkszo (maszketno).
Roz my pojechały porzykać na Kalwaryjo. Bo wiycie, u Chełmiokow, jak yno cosik niy tak, to zaroski lecom do Kalwaryjskij Paniynki na drożki, kiej kożdego roku ludziska łodgrywajom mynka Ponjezuska. Co tam wtedy jes norodu…(noo) Ale my wtynczos rajzowały we lato. Jadymy.., -a gibko jadymy(!!) - a tu łoroz lizok policyjanta. Jezderkusie, babka sie wystraszyli, zahamplowali i … do krzokow. Mało brakło a kopyrtłyby my do krzipopy… Kiej my z wielgim larmym i stynkaniym wylazły z tych barzołow, cołkiym ufifrane,tropiły my sie , co bydzie wielgo sztrofa. Paczymy a tyn policyjant tak sie chichro, co aże mu płaczki ze łoczow idom! To my tyż we śmiych i tak sie to skończyło, chyba ta Świynto Paniynka nos uratowała.
A jeszcze wom powiym, co moja babka mie uczom rostomajte rzecy warzyć. Som ciyrpliwym rechtorym a jo se to(ale) cynia, (nó) bo jo niy je zaś tako akuratno i babka muszom mieć do mie świynte nerwy. Prziwiozłach wom pokozać mój(mom) heft, kaj wszystko pisza co mom warzyć niy ino na łobiod ,umia zrobić hekele,smażonka,ajerkuchy,ajnbryna,uwarziyć ajntop i zur zyniaty a na niydziela dymfowany kokot, tarte kloski, modro kapusta, ciaperkapusta, szałoty umia tyż zaprawiać krauzy, łogorki w boncloku kisić… Ale wiycie, maszkietow to Babka niy poradzom i niy chcom łonaczyć, bo godajom, że łod tego yno rajmatyki idzie dostać! Ja ja… J Rajzujom to Jiych niyc niy szcziko ,a kiej trza zrychtować szpajza to zarozki Jiych łomie…J)
Ale jo tak ino ło babce a przeca mom jeszcze kochanego dziadka! Chop ś niego wysgierny, choć 30 lot na grubie fedrowoł. AA teroski mo już pynzyjo. No, ale łon niy posiedzi, chowie krole i puloki we chlywiku a pulty w gołymbniku. Jo zaś mom nojwiyncyj uciechy, kiej dziadek som robi wuszty, krupnioki i wyndzi szynki. Jak słysza , że mie woło:
- Oluś, podź sam dzióbeczku, pomożesz dziadkowi! - to jo ale drabko leca. - Co chcecie dziadku? – pytom i potym przynosza mu pod wyndzlok łolcha w staryj kołkastli a jak piyknie poprosza to dziadek takie małe wusztliki lo mie robi bo katać tam łodmowi swojiyj gryfculi – tak mi doma godajom.
Dziadkowi fest pszaja,to łon nauczyl mie jezdzic na kole kiej byłach małom dziołszkom,terozki Se byle kaj razym rajzujymy… A śpiywomy przi tym … Ja ja … Na kolach to ale je fajnie.. ,dziadek łosprowio mi jak było piyrwyj na Slonskiyj ziymi, co spochoł za bajtla ,ło diobłach i roztomajte bojki ale godo tyż mi ło ciynzkij robocie na grubie . W taszy na gypeku zowdy mo tytka bombonow, sznity z tustym,no i swojski wusztliki i kompot z banie.Kiej my wandrowali Łoboczyli my se jakie momy piynkne kapliczki i Boże mynki we powiecie. Latoś dziadek łobiecoli mi, eli Ponboczek yim jeszcze zdrowie dzadzom ,żena bez rok pojadamy na kolach do Czynstochowy . Niy umia Sie już doczkac lata..
No i tak, ludkowie mili, ło mojich starzikach dugo by rozprowiać, ale przeca już trza kończyć. Toż wom ino jeszcze powiym, co my se wszyjscy do kupy miyszkomy: jo, mama, tata, babka i dziadek. My na wierchu a łoni (na) dole. I dobrze nom tak. Niy wadzymy sie, (bo) babka godajom: „życie tak gibko ucieko, co grzych go marnować na gupoty”. - A jo wiym, co łoni majom recht! - Dziynkuja jym, że nauczyli mie rzykać, niy wyrzondzać i niy zowiścić ludziom, być szporobliwom i robotnom. Dziadek padajom mi zaś, co mom mieć poszanowanie do starzykow (pamiyntojcie, iże chnet i my bydymy starzy!!!) Jo wiym, że jak kedyś św Pieter ich zawoło do Ponboczka, to bydzie mi się za nimi ale łokropnie cnić! I wiycie ale, jo se tak myśla, że jak mom take dobre korzynie, to wyrosna na mondro dziołcha… Bo szwarno to padajom żech już jes.
więcej »